Nieuws

Jaren

Critical friend bij verbeteren van kwaliteit in het mbo

Naam afbeelding

01 oktober 2015

Met de implementatie van de maatregelen uit het actieplan Focus op Vakmanschap werken mbo-instellingen aan een betere onderwijskwaliteit. Aan de hand van de kwaliteitsplannen gaan zij aantonen op welk wijze zij de komende jaren de kwaliteit gaan realiseren. CINOP Advies nam de kwaliteitsplannen van zo’n twintig instellingen door en dacht mee met als voornaamste insteek: hoe kom je van plan tot werkelijkheid?

“We willen onze klanten versterken in hun opgave en zo bijdragen aan het maatschappelijk rendement. Dat doen we vanuit het principe van co-creatie. Door de samenwerking komt de instelling verder en scherpen we ons eigen advies aan. Daar profiteren uiteindelijk weer andere scholen van.”
Aan het woord is managing consultant Alie Kamphuis. Samen met collega-managing consultant Joost Franssen nam ze de kwaliteitsplannen van bijna twintig mbo-instellingen door.

Reflectie op plannen
Sommige scholen waren al bekend bij CINOP Advies, andere niet. “Mbo-instellingen die al met ons samenwerken, vroegen: ‘jullie kennen onze school; geef met die kennis jullie reflectie op ons kwaliteitsplan. Kijk eens waar de blinde vlekken zitten. Welke ambities hebben we nog niet voldoende doorvertaald? Wat is de realisatiekracht?’. Bij andere scholen gaven we inhoudelijk commentaar, zoals geconstateerde incongruenties tussen de analyse en de voorgestelde actiepunten.We keken overigens niet alleen naar verbeterpunten, maar hadden ook oog voor de sterktes van de instelling die helpen om de ambities daadwerkelijk te gaan realiseren.”

Professionalisering teams


De CINOP adviseurs zagen veel diversiteit in de plannen: het ene plan bestond uit een grondige analyse, in het andere plan waren vooral concrete activiteiten opgenomen. Ook de hoge ambities vielen op; het wordt druk aan de top van het mbo-onderwijs! Wat ze bij sommige plannen misten, was een consequente redenering: waar zitten de knelpunten, welke prioriteiten kiezen we en hoe zorgen we dat de ambities gerealiseerd worden. De sturing op de realisatie van de plannen verdient in de ogen van Joost Franssen extra aandacht: “hoe zorg je ervoor dat de teams (met elkaar) de plannen gaan realiseren? Plannen maken is één, realiseren is vaak een lastige opgave. Zeker in de waan van de dag. Professionalisering van teams zal de komende periode dan ook bepalen of de plannen slagen of niet.”

Ecosysteem

De drie prioritaire thema’s in de meeste kwaliteitsplannen waren de professionalisering van docenten, examinering en taal en rekenen. “Wat verder opviel, was de mate van betrokkenheid met stakeholders. Een aantal plannen was intern opgesteld, maar drie instellingen zijn echt samen met hun ‘ecosysteem’ – oftewel de omgeving van de instelling zoals bedrijven en studenten – actief gaan kijken naar hun doelstellingen”, aldus Alie Kamphuis. Het team van CINOP Advies keek met verschillende brillen en vanuit verschillende expertises naar de kwaliteitsplannen. “Wij hebben brede kennis in huis van alle facetten die spelen binnen en rondom een instelling; onze collega’s bekeken ieder vanuit hun eigen specialisme de plannen en hebben ons voorzien van feedback.”

Opgave voor de teams

Het belangrijkste advies dat CINOP Advies aan scholen wil meegeven: het valt of staat met het team, daar ligt de kracht. “Het team is het schakelpunt dat contact heeft met de omgeving. Wij vinden daarom dat je moet investeren in het team en deze zienswijze kwam in een aantal plannen ook al terug. De docenten samen zijn het gezicht van een instelling en geven smoel aan een instelling”, stelt Franssen. De verbinding tussen concrete opgaven en wat het betekent voor het onderwijsteam, ontbrak in diverse kwaliteitsplannen. “We kwamen veel losse thema’s en vraagstukken tegen, zoals: ‘we zien dat er veel werkdruk wordt beleefd’. Of: ‘we zitten met een oud lerarenbestand’. Of: ‘er schrijven zich steeds minder leerlingen in’. Het draait echter om de verbindingen tussen die analyses en wat het betekent voor het onderwijsteam. Want hoe ga je nu om met teruglopende leerlingenaantallen in regio’s en vergrijzing onder leraren? De teams zijn aan zet, het College van Bestuur of de managers kunnen ondersteunen op onderdelen. Daar ligt nog een opgave voor de scholen, waar CINOP Advies natuurlijk graag bij helpt.”



Leren van elkaar

De kwaliteitsgelden die scholen krijgen, zijn tijdelijk. Maar hoe gebruik je die middelen op zo’n manier dat je er als team duurzaam van leert? “Uiteindelijk moeten instellingen meer en beter, met minder. Het investeringsgeld is een impuls om anders en beter te gaan werken.”
Scholen vroegen de adviseurs concreet om ‘best practices’. Alie Kamphuis: “Ze wisten dat wij de andere kwaliteitsplannen hadden gezien en gesprekken voerden met collega-scholen. ‘Help en verbind ons aan andere scholen’, werd er gezegd. Het is mooi dat instellingen zo open voor elkaar staan. En dat is nu ook precies de insteek van het ministerie: dat instellingen leren van elkaar en verbindingen leggen om als het ware een community van scholen te creëren. Wij hebben scholen doorverwezen naar andere instellingen met als doel van elkaar te leren.”



Kritische gesprekspartner

Naast dat instellingen bij elkaar te raden gaan, kreeg ook CINOP Advies vragen voor concreet advies. “Wij kennen de wereld van de mbo-instellingen, en niet alleen op strategisch niveau. Omdat we met onze voeten in de klei staan, snappen we de werkelijkheid waarin de teams acteren. Alleen dan krijg je betekenisvolle gesprekken waar we toegevoegde waarde leveren”, zegt Joost Franssen.
Er komen naar aanleiding van de eerste screening concrete ondersteuningsvragen binnen. “Een aantal scholen wil met ons in gesprek over het ondersteunen van hun teams bij het gaan realiseren van de ambities. Daarnaast zijn er ook scholen die het prettig vinden als we de komende tijd nog eens over hun schouder meekijken en de voortgang van de plannen analyseren. Wij zijn als het ware die critical friend; een onafhankelijk scherpe blik van buitenaf. Scholen waarderen het om op een constructieve manier de maat genomen te worden. Voor ons een mooie uitdaging, waarbij we de lat voor onszelf hoog leggen en tot een kritische dialoog komen.”

Zoeken

Contactpersoon

 Alie Kamphuis
Alie Kamphuis
Managing consultant
06-22661663
 Joost Franssen
Joost Franssen
Managing consultant
06-53317127

Socialize met CINOP

Twitter
Facebook
Linkedin
CINOP blog
You Tube